RSS

Thuật ngụy biện P1

07 Apr

Tham khảo bài viết này http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/121836/tai-sao-dai-hoc-hang-dau-lai-kien-cao-lien-mien-.html ; một điển hình của ngụy biện để có động lực nghiên cứu chủ đề này. Tổng thể bài viết này sử dụng rất nhiều giả định trong thuật ngụy biện nhưng cuối cùng vẫn dẫn dắt được những người đọc thiếu hiểu biết.

Tôi đã ấp tủ entry về chủ đề này từ rất lâu, làm sao có thể thống kê hết các cách ngụy biện một cách dễ nhớ và dễ hiểu nhất trong khi sách, trang web về chủ đề này cũng rất nhiều. Sau một thời gian ủ mưu, tích tụ kiến thức và rất nhiều lần bắt đầu mà cuối cùng chỉ lưu ở dạng draft thì nay mạnh bạo làm vài entry về chủ đề này. Trước khi bàn về chủ đề vô cùng hay ho này, ta hãy bắt đầu từ  những câu hỏi để tạo cảm hứng:

1. Người ta sử dụng ngụy biện khi nào?

Khi đối tượng A cần thuyết phục đối tượng B chấp nhận một việc, suy nghĩ… nào đó. Ví dụ người bán hàng thuyết phục khách hàng mua sản phẩm, Chính trị gia thuyết phục cử tri về năng lực của anh ta, các chính sách mà anh ta đã thực thi.., bố mẹ ta thuyết phục ta, con cái thuyết phục ta,…túm lại là thuyết phục xuất hiện trong mọi cuộc giao tiếp.

2. Khi nào người ta ngụy biện?

Khi đối tượng A không đủ mọi dẫn chứng cần thiết để thuyết phục đối tượng B thì anh ta sẽ sử dụng ngụy biện để lấp chỗ trống còn thiếu đó nhằm đạt được mục đích của mình.

3. Ai hay dùng ngụy biện?

Ngụy biện được áp dụng bởi tất cả mọi người từ những người dưới đáy xã hội tới những chính trị gia cao nhất. Sử dụng ngụy biện nhiều nhất gây ra tầm ảnh hưởng lớn nhất là báo chí.

4. Tại sao nên học về ngụy biện?

Chúng ta đang sống trong một thế giới ô nhiễm thông tin, nếu chúng ta không biết chắt lọc thông tin chui vào đầu thì chúng ta sẽ rất dễ hình thành những niềm tin sai lầm. Nên nhớ rằng sologan của chuyên mục quảng cáo trên VTV là “Kết nối thẳng tới tiềm thức”, nếu chúng ta không thể lọc các thông tin tiềm thức chúng ta nhận được thì chúng ta sẽ hành xử sai lầm theo hướng không có lợi cho ta.

Giao tiếp là hoạt động ta thực hiện hàng ngày. Hiểu các thủ thuật ngụy biện tai sẽ biết cách thuyết phục người khác và biết nhận ra khi nào thì người đối diện đang sử dụng ngụy biện.

5. Nên nhìn nhận ngụy biện là tích cực hay tiêu cực?

Ngụy biện chỉ là một thủ thuật, tiêu cực hay tích cực là phụ thuộc vào mục đích của thuyết phục là tốt hay xấu. Ví dụ như một loại thuốc không thể chữa bệnh nhưng người bán hàng sử dụng thuật ngụy biện để ta tin rằng nó có thể chữa bệnh. Nhưng nếu như loại thuốc đó thực sự hữu hiệu nhưng người bán không đủ dẫn chứng, không đủ kỹ năng để thuyết phục người mua; lúc đó người bán sử dụng ngụy biện thì không có gì sai.

6. Có những cách ngụy biện nào?

Có rất nhiều cách ngụy biện, entry này dựa trên kinh nghiệm của cá nhân tôi nên có thể không sắp xếp theo các cuốn sách dày cộp trên giá nhưng đảm bảo rằng nó vô cùng dễ hiểu. Chỉ cần sau khi đọc xong chúng ta chịu khó tìm kiếm sự ngụy biện trong các bài báo, trong các cuộc giao tiếp, dần dần ta sẽ thấy hết sức thú vị vì phát hiện ra là chúng ta đang đối diện với ngụy biện hàng ngày mà không biết.

BẮT ĐẦU THÔI:

1. Giả định

Giả định là phương pháp ngụy biện được phổ biến nhất bởi tính dễ dùng và hiệu quả của nó. Giả định được phát biểu như sau:

Y sẽ xảy ra nếu như X xảy ra

Ví dụ:

– Mỹ nói rằng: Irac có khả năng có vũ khí hủy diệt hàng loạt vì vậy phải tiêu diệt chế độ của Sadam

– Mỹ cũng nói rằng: Triều tiên phát triển vũ khí hạt nhân có thể là nguyên nhân khiến cho các nước chạy đua vũ khí hạt nhân vì vậy chúng ta phải chừng phạt, phong tỏa cấm vận thậm chí là tiêu diệt.

– Chính trị gia nói: Hãy bầu cử cho tôi, tôi sẽ giải quyết dứt điểm nạn thất nghiệp, đưa kinh tế đi lên.

– Các nhà biên soạn hiến pháp nói: Việc các vụ kiện đất đai xảy ra nhiều không phải là ta không chấp nhận sở hữu tư nhân đất đai mà vì do bộ máy thực thi đã không tốt, vì vậy đất đại vẫn phải thuộc sở hữu toàn dân mà Nhà nước làm đại diện.

– Chúng ta nói: Tôi đảm bảo anh sẽ trở nên vô cùng khỏe mạnh nếu như uống thuốc này hàng ngày.

– Bố mẹ chúng ta nói: Con sẽ trở thành người giỏi sau này nếu như con học chăm

– Các nhà chính trị cũng nói: “Bình Nhưỡng cũng hiểu rằng nếu họ thực hiện cuộc chiến tranh toàn diện chống lại Hàn Quốc, họ sẽ thất bại. Mặc dù một cuộc chiến như vậy sẽ khiến Hàn Quốc chịu nhiều tổn thất, nhưng sự kết hợp sức mạnh quân sự Mỹ và Hàn Quốc là quá đủ để đẩy lùi sự tấn công từ phía Triều Tiên và thậm chí làm thay đổi cả chế độ.  -> và vì vậy việc Mỹ và Hàn ký thỏa ước, tập trận, tập trung vũ khí gần…Trung quốc là hoàn toàn hợp lý😛

Mở bất kỳ một bài báo nào nên chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy các kiểu giả định. Dựa vào một khả năng chưa chắc đã xảy ra để biện minh cho một hành động ở hiện tại. Khả năng tương lai đó lại rất khó để bác bỏ và vì ta đang bàn tới việc Y nên tâm trí ta chỉ chú ý tới Y mà không tự hỏi sự đúng đắn của X.

Trong tiếng anh mệnh đề “Nếu Y xảy ra thì X xảy ra” có ở ba dạng thức:

Dạng thức ở quá khứ : Nếu như anh uống thuốc này cách đây hai tháng thì anh đã khỏi rồi (vì vậy anh đừng chần chừ mà không dùng ngay)

Dạng thức ở hiện tại: Nếu như anh uống thuốc này thì anh sẽ khỏi trong vòng 2 tháng nữa (và vì vậy cũng nên dùng ngay)

Dạng thức ở Tương lai : Trong trường hợp anh bị bệnh này trong tương lai thì anh nên uống thuốc này ( quảng cáo thuốc hay dùng cách này vì người xem lúc đó có thể không bị bệnh nên không quan tâm, nhưng khi bị bệnh anh ta sẽ nhớ tới đoạn quảng cáo này)

Dạng thức Quá khứ rõ là hiệu quả hơn vì nó đụng đến sự Tiếc nuối, con người rất nhạy cảm với tiếc nuối với câu “giá như..”. Giá như tôi dùng loại thuốc này sớm hơn thì giờ tôi đã khỏi rồi😛

Cần phân biệt Giả định với lập luận đúng đắn. Nhớ rằng người ta dùng ngụy biện khi người ta không đủ thông tin để thuyết phục bạn hoặc người ta biết rằng thực sự thì giả định đó chắc chắn không xảy ra nhưng người ta vẫn cứ bảo bạn nên làm để có lợi cho họ. Nếu như tôi dùng giả định mà giả định đó đã được chứng minh, được thử nghiệm bởi rất nhiều người, tôi biết rõ rằng bạn có khả năng kiểm chứng thông tin đó thì lúc đó tôi không phải là đang ngụy biện.

2. Sử dụng căn cứ thông tin không thể kiểm chứng, thông tin mập mờ không rõ ràng, sử dụng người có quyền

Nếu như người bán biết rằng người mua không thể kiểm chứng một thông tin nào đó do không đủ năng lực, thời gian,..thì người bán sẽ dùng nó. Ví dụ : Sản phẩm của tôi đã có mặt trên toàn thế giới, nó được sử dụng rất phổ biến ở Campuchia nơi có môi trường hoạt động, đặc điểm người dùng tương tự vì vậy anh nên dùng sản phẩm này cho ngôi nhà của mình.

“Trong chè có chất tanin giúp chống lại quá trình ô xy hóa vì vậy nên uống chè thường xuyên. Đặc biệt với công nghệ thu hái, chế biến độc quyền của chúng tôi mà giúp cho chất tanin này được giữ lại trong thương hiệu X của chúng tôi nhiều hơn so với các loại chè khác”

“Tuy nhiên, một cuộc thống kê gần đây cũng cho biết rằng chất cafein trong cafe, chè là những chất kích hoạt một tác nhân gây ung thư vì vậy không nên dùng cafe, chè thường xuyên”

Darwin đã nói rằng, Stephen Job đã nói rằng, Bingate đã nói rằng, Sếp đã nói rằng….

Khi người ta sử dụng căn cứ này chúng ta rất khó phản bác trừ khi chúng ta biết rõ người đó không phát biểu câu đó. Nhưng thường thì chúng ta không chắc được là những người kia đã không nói. Vì những người đó lại là chuyên gia trong lĩnh vực của họ, sử dụng lời nói của họ để chứng minh cho lập luận sẽ khiến cho lập luận đứng rất vững.

Khoa học đã chứng minh rằng, thực tiễn cuộc sống đã chứng minh rằng, lịch sử đã chứng minh rằng, kinh nghiệm chỉ ra rằng, các cuộc thử nghiệm đã chỉ ra rằng,…

Câu này thì đúng là bó tay chấm com, chắc như đinh đóng cột.

Tham khảo thêm các ví dụ kiểu này tại entry Tư duy lởm khởm

 
2 phản hồi

Posted by on 07/04/2013 in Kỹ năng, Kiến thức

 

Thẻ: ,

2 responses to “Thuật ngụy biện P1

  1. Bùi Mạnh Hùng

    20/10/2013 at 1:55 chiều

    Great! Tuyet anh ban…
    Tui cũng rất thích & quan tâm tới cđ này, đg như anh bạn đã nói là nó rất thú vị và bài viết thực sự rất là hay nhất là phần mở đầu. Nếu đã chung q. điểm vậy thì sao mình ko cùng thảo luận thêm về nó?

     
    • dungiso

      12/12/2013 at 11:08 sáng

      Blog của em đã chuyển về địa chỉ chi http://chienluocsong.com/ nên giờ mới nhìn thấy comment của anh. Nếu anh muốn trao đổi thì có thể add facebook của em dungiso@yahoo.com hoặc comment trên địa chỉ blog mới của em ạ.

       

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s