RSS

Tư Duy Tổng Hợp (Synectics)

30 Th6

        E. Paul Torrance (1915-2003) , một nhà tâm lý học, người đượcđược mệnh danh  là "cha đẻ cuả sự sáng tạo", ông là người đóng góp rấtlớn cho kĩ thuật đo độ thông minh (IQ test) đã phát biểu:"Bởi vì sáng tạo bao gồm sự  xếp đặt lại mọi thứ vào trong một cấu trúcmới, nên mỗi ý tưởng hay hoạt động sáng tạo đều là một quá trình suysuy nghĩ tổng hợpNhững hành vi sáng tạo xảy ra trong quá trình đi từ chỗ nhận biết các trởngại, các điểm yếu , các khoảng trống trong tri thức, các thiếu sót, cácvận hành không hài hoà cho đến chỗ tìm kiếm các lời giải, thực hiện cácdự đoán, hay công thức hoá các lý thuyết "

       Tư duy tổng hợp là một quá trình phát hiện ra các mối liên hệ làm thốngnhất các bộ phận mà tưởng chừng như chúng là tách biệt. Đây là phươngthức ghép đặt các sự kiện lại với nhau để mở ra một tầm nhìn mới cho tấtcả các loại vấn đề.
Người ta có thể dùng phương pháp này không chỉ trong nghiên cứu khoahoc mà còn trong nhiều lãnh vực khác như nghệ thuật, sáng tác…. hayngay cả trong khoa hùng biện (làm chính trị, luật sư…)

Đặc trưng cuả phương pháp tổng hợp:
1. Hiệu quả cuả phương pháp:

– Synectics Khuyến khích khả năng sống chung với sự phức tạp và mâu thuẫn
– Phương pháp này kích thích suy nghĩ sáng tạo.
– Synectics năng động hoá cả hai bán cầu đại não trái và phải
– Nó cung ứng một trạng thái suy nghĩ không bị ràng buộc vào ý thức

2. Cơ chế kích khởi cuả phương pháp tư duy tổng hợp:
– Cơ chế kích thích cuả Synectic xúc tác cho nhiều ý tưởng và phát minh mới
-Synectic dựạ trên sụ tư duy đột phát

 3. Phương cách hoạt động cuả Synectic
– Synectic dựa trên sự hợp nhất cuả những sự đối lập  Nó dưạ trên phép loại suy
– Sự chủ động cuả Synectic sản sinh ra kết quả lớn hơn là tổng kếtquả cuả từng phần góp lại

Phương thức tiến hành:
Các ý mới không thể từ trên trời lọt xuống mà để có đựợc chúng, ta phảihoàn tất các bước:
1. Xác định/nhận diện vấn đề và viết nó ra
2. Thu thập tất cả các dữ kiện về vấn đề và kết hợp nó với những thôngtin đã có sẵn trong óc
3. Tiến hành sáng tạo bằng cách dùng các câu hỏi kích hoạt trình bàysau đây để biến đổi các ý kiến và thông tin trở thành cái mới. Những câuhỏi này là công cụ để "đổi mới" tư duy và có thể dẫn dắt chúng ta đếnnhững phát kiến vĩ đại. Trong lúc dùng các câu hỏi kích hoạt hãy cố gắngtrở nên linh hoat và mềm dẻo theo sự hướng dẫn cuả câu kích hoạt theonghiã bóng lẫn nghiã đen để giúp giải phóng tư tưởng dễ hơn

Hệ thống câu hỏi kích hoạt:
Cắt bớt
:Bỏ bớt một số bộ phận hay chi tiếtDồn nén hay làm cho nó nhỏ điCái gì có thể được giảm thiểu hay bố trí lạiNhững luật lệ nguyên tắc nào có thể "bẻ gãy"Làm thế nào để giản dị hoáLàm sao để từu tượng hoá, điển hình hoá hay vắn tắt hoá

Thêm thắt:Kéo dài hay nở rộngPhát triển những đối tượng về hướng mong muốnGia tố, thăng hoá, hay sát nhập thêmKhuếch đại làm to lênCái gì nưã có thể thêm thắt vào ý cuả bạn, hình vẽ, đối tượng, vật liệu

Kết hợp:Đem các thứ lại với nhauNối, sắp xếp, liên kết, thống nhất, trộn lẫn, xác nhập, xếp lại chỗKết hợp các ý kiến, vật liệu, và kĩ thuậtGhép các thứ không tương tự lại với nhau để sản sinh sức mạnh tổng hợpCái gì nưã có thể dùng nối vào với chủ thể?Nối trong các kiểu cách, khuôn khổ, định hướng hay kỷ luật cảm biếnkhác nhau

Chuyển biến:Đưa đối dượng vào tình thế mớimô phỏng, chuyển vị, dời chỗ, biến vịDời đối tượng ra khỏi môi trường thông thườngThay các cài đặt về lịch sử, xã hội, và điạ lí"mô phỏng kiểu cánh chim để thiết kế một cái cầu"Làm thể nào để chủ thể có thể được biến cải, thông dịch, thay hình đổidạng

Hoạt hoá:Linh động hoá các áp lực hình tượng và tâm líĐiều khiển các dịch chuyển về hình ản và các lựcÁp dụng các nhân tử cuả sự lập lại và sự thăng tiếnNhững đặc điểm "con người" nào mà chủ thể có

Đối nghịch:Đổi ngược chức năng nguyên thuỷ cuả chủ thểNghịch đảo một cách hình tượng và trí năng nhưng vẩn giữ nguyên kếtcấu hợp nhấtĐổi ngược các định luật cuả tự nhiên như là trọng lực, thời gian, các chứcnăng con nguờiĐảo ngược các thủ tục thông thường, các  lề lối qui ước xã hội hay cáctrình tự các lễ nghiĐảo ngược sự hài hoà về thị giác và cảm thụ (vi du: ảo giác)Từ khước, đảo nghịch

Ghép khuôn:Choàng đè lên, đặt lên, bao bọc, phủ quaGhép các hình ảnh và ý khác nhau lạiCho các phần tử choáng, che nhau để sản xuất ra hình ảnh, ý kiến và ýnghiã mớiÉp khuôn các phần tử từ những góc nhìn, từ những kỹ luật, thời diểmkhác nhauKết nối  các thu nhận cảm biến về âm thanh và màu sắc chẳng hạnGán ép nhiều quan điểm để chỉ ra sự tương phản theo từng thời điểm

Đổi tỉ lệ:Làm cho chủ thể lớn hay nhỏ hơnThay đổi tỉ lệ, đơn vi thời gian hàng giây, phút, giờ ngày, tuần tháng nămBiến dạng về qui mô điạ phương hay toàn thể, cở tương đối, tỉ lệ, vàchiều hướng

Thay thế:Thay thành phần, đổi chỗ, hay thế chấp
Những ý kiến, hình ảnh, hay vật liệu nào khác có thể thay đổiNhững cách thức kế hoạch khác hay các bổ sung có thể tận dụng

Đập bể vụn:Tách rời, chia nhỏ, cắt hay mổ xẻphân nhỏ đối tượng hay ý kiến ra từng phầnbăm chặt nhỏ, tháo rời nóThiết bị nào có thể chia nhỏ ra thành nhiều lượng nhỏ hơn?Làm thế nào để cho nó xuất hiện một cách không liên tục?

Cô lập:Tách rời, cài đặt riêng rẽ, hớt tiả, tháo raChỉ lấy 1 bộ phận cuả chủ thểPhần tử nào có thê tách rời hay tập trung lên?

Bóp méo:Vặn xoắn chủ thể ra khỏi hình thể ban đầu,  sự cân xứng, hay ý nghiã cuảnóTạo nên các sự bóp méo tuởng tượng hay thực tếBiến dạng để sản sinh ra chất lượng thẩm mỹ, biểu tượng thống nhất Làm dài rộng mập ốmNấu chảy, bào mòn, chôn vùi, bẻ nứt, xé, hành hạ, đổ tràn thứ gì lên nó

Tương tự:Vẽ các sự liên đớiTìm kiếm sự tương tự giưã hai vật khác nhauSo sánh phần tử giưã các lĩnh vực hay các khuôn phépTôi có thể so sánh chủ thể cuả tôi với cái gì?Tạo ra các mối tương quan hữu lí và vô lí

Lai tạo:Lai tạo các đăc tính cuả chủ thể với những "con giống" không có trongthực tếCái gì bạn sẽ nhận được nếu "giao-hợp"  một … với một …?Giao thoa các màu sắc, dạng thức, hay cấu trúcLàm màu mở (bằng cách pha trộn hay lai tạo) các phần tử hữu cơ và vôcơLàm phì nhiêu các ý kiến và cảm nhận

Chuyển hoá:Biến dạng, thay hình, đôi cấu trúc hay cấu tạoMô tả chủ thể trong qúa trình thay đổiĐổi màu hay cấu hìnhLàm ra sự tiến bộ về cấu trúcLàm phép hoá thân (từ nhộng thành bướm)

Nhấn nhá:
đồng thuận hoá với chủ thể "Lấy râu ông này cắm cằm bà nọ"

Nhân cách hoá: liên hệ tới chủ thể một cách cảm hứng, tùy tiện, hay chủ quan

Trùng lắp:Tái lặp một hình, dáng, cấu tạo, ảnh, hay ýLàm lại, vang vọng âm thanh, phát biểu lại hay sao y chủ thể trong mộtcách thức nào đóKiểm tra, chi phối các yếu tố cuả sự xuất hiện, cuả nhịp gõ, cuả sự tiếpnối, và cuả sự tiến triển

Đánh lạc hướng:Nguỵ trang, ẩn giấu, đánh lưà, mã hoáTrốn, hóa trang, "cấy" đối tượng vào trong một khuôn khổ trong hướngnhìn khácgiả trang, làm như cắc kè, và bướmTạo ra hình ảnh tiềm ân để liên lạc một cách tìm thức

Trêu Hài:Giễu cợt, nhái theo, nhạo báng, khôi hài hay vẽ châm biếmChọc cười lên chủ thể, xỏ xiênChuyển nó sang thành một trò đuà, chuyện tếu, tấu hài, hay chơi chữHướng thành trò hề, lố bịch, hay hài hướcLàm phim/truyện tếu về vấn đề

Lập Lờ:Viễn tưởng hoá, "bẻ cong" sự thật, nguỵ biện, tưởng tượngDùng chủ thể như là một bình phong để thay thế cho thông tinDiễn dịch thông tin một cách sai khác để gây bối rối hay lưà dối

Biểu tượng:Những "kí hiệu" thấy được đại diện cho một thứ gì khác hơn là cái chứcnăng thông thường cuả nó (biểu tượng hoá)Thiết kế hình biểu tượng cho ý kiến cuả bạnLàm sao để chủ thể có thể "nhuộm thắm" bằng các biểu tương chất lượngCác biểu tượng chung (công cộng) là khuôn mẫu, là phổ biến và đã đượchiểu.Các biểu tương riêng tư là bí ẩn, mang ý nghia đặc biệt cho vật nguồn Nghệ thuật cuả công việc là kết hợp cả hai loại biêu tượng chung và riêngtưBiến chủ thể cuả bạn thành một biểu tượng

Giai thoại hoá:Dựng nên một thần thoại xung quanh chủ thểChuyển chủ thể trở thành đối tượng mẫu mực (hay biểu tượng) 

An tượng hoá:Aỏ tưởng hoá chủ thểKich hoạt những ý nghĩ về về siêu thực, phi lí, kì dị, quái đản"Lật đổ" những dự kiến về tinh thần và cảm giácBạn có thể kéo dài sự tưởng tượng ra đến bao xa?"Cái gì xảy ra nếu xe gắn máy làm bằng các cục gạch?""Nếu như mấy con cá sấu chơi trong hồ bơi?"Cái gì xảy ra nếu ngày và đêm cùng xảy ra trong cùng  một lúc?"

Advertisements
 
Để lại phản hồi

Posted by on 30/06/2009 in Kiến thức

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s